Blaski i cienie programu priorytetowego „Czyste Powietrze”

  1. Home  > Audyty energetyczne  > 
  2. Blaski i cienie programu priorytetowego „Czyste Powietrze”
Program Czyste Powietrze
24, kwi 2019
Blaski i cienie programu priorytetowego „Czyste Powietrze”

UWAGA! Aktualna odsłona programu Czyste Powietrze

Na wstępie pomijam zasadność istnienia programu priorytetowego „Czyste Powietrze” bo to jest oczywiste, że jest bardzo potrzebny i nie mam co do tego żadnej wątpliwości ale niestety biurokracja narzucona urzęnikom z WFOŚIGW potrafi nawet najlepszy program skutecznie utrudnić.

Treść dotyczy starej wersji programu Czyste Powietrze przed 15 maja 2020 r.

W dniu 29.07.2019 została wprowadzona nowa wersja wniosku 4.0.0 która znosi niektóre dość istotne mankamenty opisane poniżej związane z ocieplaniem ścian pomieszczeń np. piwnicznych lub garaży. W nowym wniosku od wersji 4.0.0 w tabeli 5) Docieplenie przegród budowlanych i prace towarzyszące przy wyborze przedsięwzięcia objętego wnioskiem (przy wyborze materiałów termoizolacyjnych na ściany, dachy, stropy itd.) została dodana możliwość wyboru temperatury pomieszczeń z ti > 16 °C  czyli temperatura wewnętrzna pomieszczenia powyżej 16 stopni Celsjusza i pomieszczeń z  8 °C ≤ ti < 16 °C z temperaturą wewnętrzną pomieszczenia poniżej 16 stopni Celsjusza a nie mniejszą lub równą 8 stopni Celsjusza. Zmiana ta powoduje że można ocieplać ściany zewnętrzne takich pomieszczeń cieńszym styropianem tak aby uzyskać min. wartość współczynnika przenikania ciepła U=0,45 W/m²K. Zmiany też dotyczą wymienianych okien i drzwi balkonowych w pomieszczeniach gdzie temperatura wewnętrzna ti jest mniejsza niż 16 °C. Tutaj też możemy zastosować stolarkę okienną o obniżonych parametrach cieplnych która może mieć min. wartość współczynnika przenikania ciepła U=1,4 W/m²K

Tabela 5) Docieplenie przegród budowlanych i prace towarzyszące przy wyborze przedsięwzięcia objętego wnioskiem dla pomieszczeń poniżej 16 stopni Celsjusza
Tabela 5) Docieplenie przegród budowlanych i prace towarzyszące przy wyborze przedsięwzięcia objętego wnioskiem dla pomieszczeń poniżej 16 stopni Celsjusza

 

tabela 6 zakup i wymiana stolarki okiennej i drzwi balkonowych w programie czyste powietrze
tabela 6 zakup i wymiana stolarki okiennej i drzwi balkonowych w programie czyste powietrze.

W związku z poprawą tej niewłaściwej (nie pełnej) interpretacji WT2021 o której pisałem poniżej w niniejszym artykule z dnia 24 kwietnia 2019 jestem bardzo zadowolony że osoby odpowiedzialne za wniosek w NFOŚiGW zauważyły problem i dokonały korekty we wniosku. Szacunek!

Oczywiście nie jest zastosowany cały zakres temperatur obejmujący w WT2021 ale to i tak wielki sukces zmiany w nowej wersji wniosku od nr 4.0.0

Wniosek natomiast nadal nie ma możliwości wymiany kotła nie spełniającego wymagań technicznych określonych w programie priorytetowym „Czyste powietrze” z własnych pieniędzy lub gdy ten kocioł wymieniamy z puli gminnego dofinansowania. Co prawda można wpisać 0,00 zł w polu kosztów całkowitych ale podczas weryfikacji, wniosek odrzuca taką możliwość i trzeba wpisać w kosztach co najmniej 0,01 zł (1 gr.) aby wniosek został zweryfikowany. Tutaj nasuwa się kolejne pytanie jak urzędnicy podejdą do takiego wniosku bo jak wiadomo urzędnik urzędnikowi nie równy i mogą się znaleźć tacy którzy zażądają faktury za wykonaną pracę na 0,01 zł. A takiej sytuacji jak każdy wie nie trzeba komentować! Może jest to tylko błąd wynikający samej weryfikacji a urzędnicy wiedzą że ze względów technicznych w samym procesie weryfikacji wniosku (mechanizmie) nie może być wpisana kwota 0,00 zł, tego nie wiem ale czas pokaże co to za błąd?

Czy można wpisać 0,00 zł w kosztach wymiany kotła?
Czy można wpisać 0,00 zł w kosztach wymiany kotła?

Mankamenty programu priorytetowego „czyste powietrze” (Już częściowo nie aktualne)

  1. Długi czas oczekiwania. Szybkość działania pozostawia dużo do życzenia, bo czas 3-4 miesięcy (90 dni roboczych) od złożenia do zatwierdzenia wniosku to zbyt długo, ale to zapewne wina leży w małej ilości wykwalifikowanej kadry końcowych weryfikatorów, którzy muszą znać się na prawidłowym odczycie audytu energetycznego.
  2. Brak szacunku do czyjegoś czasu. Graniczące z cudem dodzwonienie się do WFOŚIGW, biurokracja, papierologia, arogancja urzędnicza, z jednym urzędnikiem się umawiasz ale on nie wie wszystkiego (szczególnie na te trudne pytania) więc odsyła od innego urzędnika a drugi ma kolejki z zapisami no i w tym momencie cię nie przyjmie. Nie można się dodzwonić, osobiście też możesz za wiele się nie dowiedzieć. Nie ma się pełnej wiedzy czy dobrze wypełniłeś wniosek o płatność w ramach rozliczenia się z wszystkich prac zadeklarowanych we wniosku początkowym, te wątpliwości będzie rozwiewać osoba która będzie Twój wniosek rozpatrywać (60 dni roboczych) a gdy będą błędy trzeba będzie przyjechać jeszcze raz albo razy kilka aby te wszystkie nieścisłości uzupełnić.
  3. Zadarzają się urzędnicy z WFOŚIGW którzy nie zgadzają się aby w kosztach kompleksowej termomodernizacji budynku były koszty ocieplenia szpalet okiennych cieńszym styropianem niż wychodzi z audytu czy też z wniosku. Brak słów, bo wychodzi brak podstawowej wiedzy technicznej jak takie prace termomodernizacyjne można wykonać, zero wiedzy praktycznej tylko teoria która z konfrontacją z rzeczywistością okazuje się głupotą. Styropianowe szpalety okienne nie służą jedynie do celów ozdobnych ale dzięki ociepleniu szpalet przy oknach zminimalizujemy mostek termiczny liniowy który wpływa na wykraplanie się przy oknach z powietrza wilgoci a w konsekwencji powstawanie pleśni czyli grzybów do okoła okna. Ciekawe czy urzędnicy wiedzą że wykonawcy nie odejmują powierzchni okien przy szacowaniu powierzchni do ocieplenia bo właśnie na szpalety potrzeba dodatkowych metrów mniej więcej tyle co wynosi powierzchnia okien, i czy wiedzą że przy pracach ociepleniowych około 10-15 % styropianu to odpadki? Może nieliczni to wiedzą.
  4. Niewłaściwa interpretacja warunków technicznych WT2021 przez WFOŚiGW. Wątpliwości natomiast pojawiają przy sposobie interpretacji WT 2021 a następnie weryfikacji wniosków przez WFOŚiGW. Ciekawostką jest to, że program priorytetowy „Czyste Powietrze” nie przewidział niższych wartości współczynnika przenikania ciepła U, jakie wynikają z WT 2021, dla ocieplania ścian pomieszczeń (np. piwnic, garaży)  oraz wymiany stolarki okiennej w takich pomieszczeniach, gdy temperatura tych pomieszczeń nie przekracza 16 °C.

Przypomnijmy warunki techniczne obowiązujące od 01 stycznia 2021 r., czyli takie, które również obowiązują w programie „Czyste Powietrze”.

Z tych warunków technicznych na 2021 rok wynika, że pomieszczenia, w których temperatura wewnętrzna (np. piwnica) mieści się w zakresie od 8°C do 16°C to dla takich pomieszczeń współczynniki przenikania ciepła przegród zewnętrznych są mniej rygorystyczne (U=0,45 W/m²K) a co za tym idzie, grubość izolacji może być cieńsza niż w przypadki ścian pomieszczeń mieszkalnych oraz okna mogłyby być tańsze (U=1,4 W/m²K) niż okna 3 szybowe z U=0,9 W/m²K. Niestety NFOŚiGW konstruując wniosek nie przewidział takich sytuacji. Gdy wymieniamy okna w programie czyste powietrze to nie ważne czy te okna są w lekko ogrzewanej piwnicy czy w łazience z 24 °C to i tak muszą mieć całkowity współczynnik przenikania ciepła U=0,90 W/m²K. To podważa sens wymiany okien w piwnicy, bo to po prostu się nie opłaca, SPBT (prosty czas zwrotu nakładów) wychodzi tak ogromny, że to są kompletnie nieopłacalne inwestycje.

Co do ścian zewnętrznych ogrzewanych piwnic sytuacja wygląda podobnie, choć nie tak samo. We wniosku nie można dodać ściany wyliczonej zgodnie z obowiązującymi przepisami budowlanymi i wymaganiami technicznymi, jakie będą obowiązywać w 2021 roku, bo uzupełniając wniosek dla takiej ściany i wpisując współczynnik zgodnie z audytem energetycznym i WT 2021, czyli U=0,45 W/m²K na czerwono zaświeca się słowo NIE, które nie pozwala poprawnie zweryfikować wniosku, a co za tym idzie wysłać wniosku na skrzynkę PDF portalu beneficjenta WFOŚIGW (tylko w przypadku braku audytu energetycznego).

Według mnie są natępujące rozwiązania:

  • NFOŚIGW poprawia wniosek programu czyste powietrze, uwzględniając mniej rygorystyczne współczynniki dla okien i ścian piwnicznych.
  • Mamy dwa przypadki, ze współczynnikiem przenikania ciepła U = 0,45 W/m²K
    • Bez audytu energetycznego – wniosek „nie przepuszcza” takich przegród ze współczynnikiem przenikania ciepła z U = 0,45 W/m²K (wtedy gdy nie zaznaczyliśmy, że posiadamy wykonany audyt energetyczny) wtedy powierzchnia ścian jest sumą wszystkich powierzchni poddawanych termomodernizacji, które wykonawca ocieplił. Jak widać, przypadek bez audytu energetycznego z piwnicami ogrzewanymi jest korzystniejszy dla inwestora, we wniosku wyjdzie ta sama grubość styropianu dla ścian mieszkalnych i piwnicznych, pomimo że współczynnik dla ścian piwnicznych na pewno nie osiągnie U=0,20 W/m²K.
    • Z audytem energetycznym – można dodać we wniosku jako oddzielną pozycję powierzchnię ścian piwnic, wniosek można wysłać na skrzynkę PDF, ale niestety trzeba liczyć na szczęście, że weryfikator z WFOŚiGW który będzie rozpatrywał wniosek, jest osobą znającą się na przepisach budowlanych i zatwierdzi pozytywnie modernizacje z cieńszym styropianem ścianę piwnicy, lub nie jeśli takiego szczęścia nie mamy.
  • Wpisujemy w osobnej pozycji we wniosku ściany piwnic, a grubości izolacji ścian piwnic przyjąć dla U=0,20 W/m²K – rozwiązanie niestety z punktu widzenia technicznego i ekonomicznego bardzo słabe (wychodzą bardzo duże SPBT). Z punktu widzenia technicznego przy tym samym współczynniku przewodzenia ciepła lambda wychodzą większe grubości izolacji termicznej (często budowa tych ścian z jest wykonana z kamienia, betonu lub w najlepszym wypadku z cegły pełnej) niż dla ścian części mieszkalnej. A to technicznie i estetycznie jest nie do położenia, szczególnie gdy ktoś chce zejść do minimum z grubością izolacji na ścianach części mieszkalnej np. 12 cm styropianu grafitowego lambda 0,033W/mK, a poniżej na ścianach piwnicy wychodzi np. 14 cm styropianu grafitowego lambda 0,033W/mK oraz ściany piwnicy i parteru licują się przed modernizacją.
  • Ostatnim rozwiązaniem jest wyliczyć średni ważony współczynnik przenikania ciepła dla ścian części mieszkalnej i piwnic (tak jak we wniosku bez audytu) i ocieplić jedną grubością i jednym typem styropianu (wełny mineralnej) wszystkie ściany w budynku, ale czy to jest zgodne ze sztuką wykonywania audytów energetycznych i czy w ogóle któryś z audytorów taki fortel stosuje i w jakim celu wykonywać taki audyt energetyczny? Tego nie wiem, ale ja mam wątpliwości czy tak można wykonywać obliczenia.

Oprócz pierwszego według mnie jedynego prawidłowego rozwiązania pozostałe trzy są tak naprawdę naciąganiem rzeczywistości przez beneficjenta i audytora energetycznego do chorej sytuacji z wnioskiem programu czyste powietrze, którego od września 2018 nie można do tej pory poprawnie skonstruować. Ciśnie się na usta pytanie, dlaczego audytor energetyczny musi kombinować, żeby audyt był zgodny z wnioskiem do programu czyste powietrze, a nie odwrotnie, że wniosek powinien być zgodny z obowiązującymi przepisami i wymaganiami technicznymi?

  1. Brak rozsądnego rozwiązania z piwnicami częściowo lub wpełni nie ogrzewanych! A co ze ścianami piwnic nieogrzewanych? Prawdopodobnie urzędnicy WFOŚiGW, którzy żyją w swoim urzędniczym świecie przepisów których nie zamierzają przekraczać, ze znikomą wiedzą praktyczną, nie pozwolą ocieplić takich ścian i teoretycznie mają rację, ale ta sprawa jest bardziej złożona. W starych w kotłowniach w nieogrzewanych piwnicach, które nie mają grzejników, ciepło było oddawane do otoczenia piwnicy przez straty ze starego typu kotła i dzięki temu te pomieszczenia stanowiły barierę cieplną (bufor cieplny) między częścią mieszkalną ogrzewaną a środowiskiem zewnętrznym. W tym przypadku straty kotła były zyskiem, byłyby oczywiście większe, gdyby te ściany piwnicy były zaizolowane cieplnie, ale w większości przypadków takiej potrzeby nie było. Co się stanie, jeśli teraz wszyscy beneficjenci programu czyste powietrze są zmuszeni do wymiany starego kotła na nowoczesny kocioł gazowy (znikome straty ciepła do otoczenia) albo kocioł na węgiel lub pellet 5 klasy (bardzo małe straty do otoczenia) i nie mają innego miejsca, żeby zamontować ten nowoczesny kocioł tylko właśnie ta stara piwnica nieogrzewana? Mogą ocieplić strop nad piwnicą, ale w większości przypadków ze względu na budownictwo z lat 70 i 80 lub lata wcześniejsze piwnice są bardzo niskie (1,80-2,00 m wysokości), docieplenie dodatkową warstwą około 10-15 cm izolacji cieplnej (współczynnik przenikania ciepła dla takiej przegrody U=0,25 W/m²K) obniży jeszcze w większym stopniu wysokość pomieszczeń, a zatem i komfort użytkowania. Dochodzą jeszcze minimalne wysokości kotłowni dla kotłów gazowych, które według przepisów powinny wynosić: „Wysokość pomieszczenia powinna być taka, aby zapewnić możliwość obsługi nie mniejsza niż 2,2 m. W istniejących budynkach dopuszcza się instalowanie kotłów w pomieszczeniach o wysokości co najmniej 1,9 m pod warunkiem poprawnej wentylacji.” Z tych dwóch przyczyn często izolacja stropu nad piwnicą nie jest możliwa, gdyż nie pozwala na to wysokość piwnicy. Jednym rozwiązaniem, które ograniczałoby migrację zimna do części nieogrzanej (piwnicy), a pośrednio przez nią zimna do pomieszczeń nad nią byłoby zaizolowanie ścian takiej piwnicy.  Można oczywiście zmodernizować instalację C. O. i zamontować dodatkowe grzejniki w piwnicy, ale to wiąże się dużo większym kosztem, na który nie stać wielu beneficjentów. A nawet gdyby kogoś było stać na montaż dodatkowych grzejników w piwnicy to współczynnik przenikania ciepła ścian takich ogrzewanych piwnic w programie czyste powietrze musi wynosić U=0,20 W/m²K a to z technicznego punktu jest bardzo ciężkie do wykonania co wyjaśniłem już w niniejszym tekście. Tak czy siak bez zdroworozsądkowego podejścia temat ocieplania ścian piwnicy w programie czyste powietrze jest bardzo kłopotliwy lub nawet przez przepisy programu czyste powietrze niemożliwy do wykonania w ramach tego programu.
  2. Bardzo duże utrudnienia dla budynków nowo powstających! Kolejnym przerostem formy nad uzyskaniem efektów ogólnie pojętej ochrony powietrza mają właściciele nowo budowanych budynków. Kosztem kwalifikowanym dla tych beneficjentów jest wyłącznie koszty zakupu i montażu źródeł ciepła wraz z przyłączami, ale……I tu jest ten wielki szkopuł w tym ALE, bo koszty wymiany źródła ciepła oraz zakupu i montażu instalacji źródeł energii odnawialnej w budynkach nowo budowanych mogą być uznane za kwalifikowane pod warunkiem, że w budynku są lub będą spełnione wymagania dla przegród określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.Dz.U.z 2015 r., poz. 1422, z późn. zm.), obowiązujących od 31 grudnia 2020 roku. Czyli nowo budowane MUSZĄ spełniać dla WSZYSTKICH przegród zewnętrznych (okna, drzwi, dach, stropodach, stropy, podłoga na gruncie i ściany) parametry cieple, które będą obowiązywać od 01 stycznia 2021 r. Jak to? Ktoś się zapyta, budowałem budynek zgodnie z projektem, zgodnie z obowiązującymi przepisami (obecnie WT 2017) a teraz okazuje się, że to jest za mało? Tak to niestety wygląda i nijak ma się np. do ulgi podatkowej, gdzie nie trzeba mieć audytu energetycznego, nie trzeba spełniać żadnych parametrów cieplnych przegród czy innych wymogów narzuconych z programu czyste powietrze, czy nawet do budynków starszych, które można poddawać tylko częściowo termomodernizacji. Żadna grupa przyszłych beneficjentów programu czyste powietrze nie jest tak ciężko obarczona wysokimi wymaganiami, a co za tym idzie wysokimi kosztami jak właściciele nowo wybudowanych budynków tylko po to, żeby dostać maksymalnie z 20 tyś. kosztów kwalifikowanych (15 tyś. zł na kocioł gazowy + 5 tyś przyłącz gazu, lub kocioł na pellet 20 tyś.) od 30% do 90% zwrotu, przy czym realnie większość wniosków dotyczy tych 30%, czyli maksymalnie 6 tyś. zł zwrotu (w rzeczywistości jest to mniejsza kwota). Można się zapytać gdzie tu sens, gdzie logika? Niestety ja nie wiem, a ten i poprzedni omawiany przykład potwierdza, tylko że program czyste powietrze nie jest do końca przemyślany i nie jest dostosowany do aktualnych przepisów budowlanych.
  3. Brak wsparcia dla pomp ciepła do przygotowania tylko ciepłej wody użytkowej!
Ogólna ocena:
Oceń stronę
[Ilość głosów: 3 Średnia ocena: 5]
Call Now Button