11, cze 2026
Poprawa efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedstawił wyniki konsultacji programu wspierającego efektywność energetyczną budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich, głównie po byłych PGR. Dofinansowanie obejmie termomodernizację, instalacje OZE oraz wymianę źródeł ciepła w obiektach spełniających określone kryteria wiekowe i własnościowe.
Kluczowym elementem programu jest obowiązkowy audyt energetyczny, wykazujący minimum 30-procentową redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną. Eksperci postulują wprowadzenie rygorystycznych standardów technicznych, weryfikację jakości audytów oraz całkowite odejście od paliw kopalnych w modernizowanych budynkach.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej opublikował podsumowanie konsultacji dotyczących „Poprawy efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich”
Beneficjentami programu są wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Jakie inwestycje mogą otrzymać wsparcie?
Dofinansowanie może zostać przeznaczone na:
- termomodernizację budynków wielorodzinnych,
- montaż instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE),
- wymianę źródeł ciepła.
Możliwe jest realizowanie jednego lub kilku rodzajów inwestycji w ramach tego samego przedsięwzięcia.
Jakie budynki kwalifikują się do programu?
Wsparcie obejmuje budynki, które spełniają jednocześnie następujące warunki:
- kryterium własnościowe
- są wielorodzinnymi budynkami mieszkalnymi,
- znajdują się w nich co najmniej trzy samodzielne lokale mieszkalne,
- posiadają co najmniej dwóch różnych właścicieli,
- zostały wybudowane i oddane do użytkowania nie później niż 1 stycznia 1992 roku,
- przed 1 stycznia 1992 roku stanowiły mienie Skarbu Państwa lub własność rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
- kryterium terytorialne
- budynki są położone na obszarze gmin wiejskich lub miejsko-wiejskich,
- na terenie tych gmin funkcjonowały państwowe gospodarstwa rolne (PGR).
- kryterium funkcjonalne
- przed 1 stycznia 1992 roku budynki znajdowały się w dyspozycji podmiotów prowadzących działalność rolniczą lub okołorolniczą,
- dotyczy to również budynków po byłych rolniczych spółdzielniach produkcyjnych.
Podsumowanie konsultacji „Poprawa efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich” – wnioski WFOŚiGW i innych instytucji odnośnie efektywności energetycznej i audytu energetycznego
| Nazwa WFOŚiGW i inne instytucje zgłaszające uwagi. | Propozycje odnośnie efektywności energetycznej i audytu energetycznego |
| WFOŚiGW Katowice | Podstawą przyznania środków jest wykonany audyt energetyczny sporządzony przez niezależnego eksperta technicznego, który przeprowadzi również wizję lokalną. |
| WFOŚiGW w Poznaniu | Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego, wykazującego minimalną redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną EP budynku na poziomie 30% w stosunku do stanu istniejącego, a żaden z budynków w standardzie po modernizacji: nie jest wyposażony w źródła ciepła stanowiące stałe paliwa kopalne, ani nie jest wyposażony w indywidualne źródła ciepła na paliwa kopalne. |
| Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A | O definicji „audyt energetyczny ex-ante dodać dodatkowy tekst: Z uwagi na konieczność zapewnienia wykorzystania w maksymalnym zakresie OZE (instalacje PV, pompy ciepła, itp.) oraz z uwagi na specyfikę zmieniających się w Polsce warunków klimatycznych, należy w audytach szczególnie wziąć pod uwagę dodatkowo wytyczne opisane poniżej. Uwzględnić w zakresie audytu i przeanalizować możliwości zastosowania w budynkach układów wentylacyjnych z wysokosprawnym odzyskiem ciepła. Sprawność odzysku ciepła w układach wentylacji powinna być większa niż 70% w standardowych warunkach normowych określanych dla tego typu urządzeń zgodnie z normami. Z uwagi na specyfikę związaną z potrzebą stosowania w budynkach nowoczesnych układów zasilania w ciepło oraz zastosowaniem OZE (np. PVi pomp ciepła) i/lub przeanalizowania możliwości bezpośredniego wykorzystania energii elektrycznej na potrzeby ogrzewania, w audytach należy przewidzieć zastosowanie wyższych standardów ochrony cieplnej dla przegród budowlanych niż przewidziane obecnie w WT2021, w tym co najmniej: dla ścian zewnętrznych U <= 0,12 W/(m²K) – podobnie dla ścian klatek schodowych i korytarzy, dla dachów i stropodachów oraz stropów poddaszy U <= 0,10 W/(m²K), dla podłóg na gruncie i stropów nad piwnicami U <= 0,12 W/(m²K) dla ścian oddzielających pomieszczenia ogrzewane od nieogrzewanych U <= 0,2 W/(m²K) dla nowej stolarki okiennej U <= 0,9 W/(m²K) – zgodnie z obowiązującymi obecnie wymaganiami, dla okien połaciowych U <= 1,1 W/(m²K) – zgodnie z obowiązującymi obecnie wymaganiami, Obowiązkowo przeanalizować i uwzględnić możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii i ciepła w zależności od lokalnej ich dostępności, w tym w szczególności instalacji PV, mikro-turbin wiatrowych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła (gruntowych i powietrznych), lokalnej geotermii, etc. Audyt powinien zawierać analizę i określenie dostępności energii z tych źródeł oraz wielkość możliwej do pozyskania energii odnawialnej. Uwzględnić możliwość i potrzebę zastosowania magazynów energii elektrycznej i/lub magazynów ciepła (również pracujących na czynnikach zmiennofazowych), współpracujących ze źródłami ciepła oraz z dostępnymi źródłami OZE, Dokonać optymalizacji rozwiązań instalacyjnych, doboru mocy źródeł ciepła i urządzeń, wielkości/pojemności magazynów energii/ciepła; optymalizację należy wykonać na podstawie modelu godzinowego obejmującego pełny rok kalendarzowy, na bazie danych pogodowych dla systemu SCHE dla standardowego sezonu grzewczego, standardowych dla budynków profili użytkowania, profili rozbioru c.w.u., itp., przy czym podstawowe obliczenia i model energetyczny budynku w zakresie określenia parametrów opisujących straty ciepła dla poszczególnych wariantów można wykonać metodą miesięczną, w szczególności zgodnie z obowiązującą metodyką wykonywania Świadectw Charakterystyki Energetycznej Budynków (i obowiązującej metodyki audytu) przy dodatkowych wykorzystaniu norm powiązanych. W analizie należy szczegółowo uwzględniać również wpływ mostków cieplnych (termicznych) dla stanów przed i po modernizacji. Dokonać w podstawowym zakresie oceny technicznej budynków i opisać wszelkie niezbędne do realizacji dodatkowe roboty remontowe/odtworzeniowe mające wpływ na trwałość planowanych prac i przedsięwzięć termomodernizacyjnych (i trwałość budowli) oraz spełnienie podstawowych wymagań w zakresie użytkowania pomieszczeń (i budynków). Należy również oszacować koszt realizacji tych prac przy założeniu ich przeprowadzenia równolegle z pracami termomodernizacyjnymi. |
| WFOŚiGW w Gdańsku | Jednostkowy koszt kwalifikowany części przedsięwzięcia związanego z termomodernizacją budynku wynikającą z audytu energetycznego wyrażony jako iloraz kosztów kwalifikowanych do powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza nie może przekraczać wartości 2 000 zł za 1 m2 powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza. Zakres prac ma wynikać z audytu energetycznego i zakładamy, że dla budynków przewidzianych do realizacji w ramach programu powinna być to pełna termomodernizacja a nie sama wymiana źródeł ciepła. Racjonalność i efektywność wydatkowania środków powinien zapewnić udział Jednostek Samorządu Terytorialnego w programie. W przypadku, gdy powierzchnia o regulowanej temperaturze powietrza wskazana w audycie ex-post (na podstawie dokumentacji powykonawczej) różni się nie więcej niż o 5% od wartości ww. powierzchni wyliczonej w audycie ex-ante to wyliczenie dofinansowania uznaje się za prawidłowe i zgodne z wyliczeniem na podstawie audytu ex-ante. Dookreślić precyzyjnie, o którą powierzchnie występującą w audycie chodzi: Karta audyt pkt 2.1.4 – Powierzchnia użytkowa budynku Karta audyt pkt 2.1.5 – Powierzchnia użytkowa służąca celom mieszkalnym i wykonywaniu zadań publicznych przez organy administracji publicznej [m²] Pkt 4.1 Ogólne dane techniczne (zazwyczaj) – Powierzchnia netto budynku Bywa wiele przypadków w których powyżej wymienione powierzchnie różnią się od siebie. Do czasu podpisania umowy warunkiem udzielenia dofinansowania jest obligatoryjne przedłożenie przez beneficjenta końcowego audytu energetycznego oraz umowy z Wykonawcą. Przedstawienie audytu energetycznego na wczesnym etapie inwestycji, w celu poprawności jego wykonania i weryfikacji zasadności kosztów i zakresu inwestycji, osiągnięcia planowanego efektu ekologicznego. Opisane działanie zmniejszy również ryzyko rezygnacji z dofinansowań czy wykryciu dopiero na etapie rozliczeń zrealizowanych zakresów, które nie będą mogły być kwalifikowane do dofinansowania. Zapis nie wymaga doprecyzowania na tym poziomie ogólności dokumentu. Analizę docelowego zakresu wskazuje niezależny ekspert techniczny na podstawie wizji lokalnej w formie opracowanego audytu energetycznego dla każdego z budynków – z uwzględnieniem charakteru budynku, zdiagnozowanych problemów technicznych, wytycznych jego użytkowników i zastanej sytuacji na budynku w oparciu o obowiązujące przepisy prawa budowlanego. Podstawa kwalifikowalności wydatków będzie uszczegółowiona w Ramowym Katalogu Kosztów Kwalifikowanych. Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego, wykazującego minimalną redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną budynku na poziomie 30% w stosunku do stanu istniejącego, a żaden z budynków w standardzie po modernizacji: nie jest wyposażony w źródła ciepła stanowiące stałe paliwa kopalne, ani nie jest wyposażony w indywidualne źródła ciepła na paliwa kopalne. Wprowadzenie ograniczenia dotyczącego przyjmowania audytów energetycznych sporządzonych maksymalnie 3 lata wstecz przed złożeniem wniosku o dofinansowanie (jednakże kwalifikowanie kosztów sporządzania takiego audytu już zgodnie z innymi zapisami Programu). Dookreślić czy całość prac przewidzianych w audycie energetycznym musi zostać przeprowadzona przez Wnioskodawcę. Kryteria oszczędności energii powinny być liczone dla każdego z budynków odrębnie. Jednocześnie kryterium nie powinno dotyczyć budynków spełniających definicje budynku zabytkowego, w którym takie oszczędności mogą nie być możliwe do spełnienia. Czy zakres związany z montażem instalacji fotowoltaicznej również musi wymagać z audytu energetycznego? Nie ma obowiązku, aby taki zakres znajdował się w audycie energetycznym. Obowiązkowy audyt energetyczny – ex ante i audyt energetyczny – ex post |
| Polska Zielona Sieć | Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego, wykazującego minimalną redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną budynku na poziomie 30% w stosunku do stanu istniejącego, a żaden z budynków w standardzie po modernizacji: nie jest wyposażony w źródła ciepła stanowiące stałe paliwa kopalne, ani nie jest wyposażony w indywidualne źródła ciepła na paliwa kopalne. Zwiększenie efektywności energetycznej. Inwestycja przyczyni się do zwiększenia j efektywności energetycznej każdego z termomodernizowanych budynków o min. 30% w zakresie energii pierwotnej w stosunku do stanu istniejącego. Powyższa wartość wynika z dokumentacji technicznej (audyt energetyczny – ex ante), z której wynikają również rekomendowane rozwiązania pod względem ekonomiczno-technicznym. „Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego, wykazującego: minimalną redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną budynku na poziomie 30% w stosunku do stanu istniejącego oraz o min. 25% w zakresie energii końcowej w stosunku do stanu istniejącego, a żaden z budynków w standardzie po modernizacji: nie jest wyposażony w źródła ciepła stanowiące stałe paliwa kopalne, ani nie jest wyposażony w indywidualne źródła ciepła na paliwa kopalne, lub: wykazanie osiągnięcia klasy energetycznej C lub wyższej.” Inwestycja przyczyni się do zwiększenia efektywności energetycznej każdego z termomodernizowanych budynków o min. 30% w zakresie energii pierwotnej w stosunku do stanu istniejącego oraz o min. 25% w zakresie energii końcowej w stosunku do stanu istniejącego. Powyższa wartość wynika z dokumentacji technicznej (audyt energetyczny – ex ante), z której wynikają również rekomendowane rozwiązania pod względem ekonomiczno-technicznym. |
| Forum Energii | Zakres modernizacji energetycznej każdego z ww. budynków musi wynikać z opracowanego audytu energetycznego, wykazującego minimalną redukcję zapotrzebowania na energię pierwotną budynku na poziomie 30% w stosunku do stanu istniejącego, a żaden z budynków w standardzie po modernizacji: nie jest wyposażony w źródła ciepła stanowiące stałe paliwa kopalne, ani nie jest wyposażony w indywidualne źródła ciepła na paliwa kopalne. Obowiązkowy audyt energetyczny – ex ante i audyt energetyczny – ex post. Przedłożono obowiązkowy audyt ex-ante, określający zakres inwestycji. Zgodność wnioskowanego przedsięwzięcia z treścią audytu, wynikającego z wytycznych dotyczących przygotowania audytu energetycznego. Dokument ten stanowi załącznik do regulaminu naboru. Wnioskodawca złożył również deklarację o przeprowadzeniu audytu energetycznego. Monitoring rzeczywistego zużycia energii i mediów po modernizacji budynku pozwala ocenić skuteczność wykonanych działań i, w sytuacji gdy osiągnięte efekty nie pokrywają się z zakładanymi w audycie, wdrożyć działania diagnostyczne i naprawcze. Jak pokazuje raport NIK z 2018 roku (Najwyższa Izba Kontroli, Efekt termomodernizacji wielorodzinnych budynków mieszkalnych będących w zasobach spółdzielni mieszkaniowych, realizowanych z udziałem środków publicznych, 2018, https://www.nik.gov.pl/plik/id,22180,vp,24847.pdf) realne efekty termomodernizacji wspieranej ze środków publicznych bardzo znacząco rozjeżdżają się z efektami zakładanymi w audytach, dlatego tak istotne jest przeciwdziałanie temu zjawisku. Ponadto raportowanie danych o zużyciu do NFOŚiGW pomoże w przyszłości Funduszowi na prowadzenie działań analitycznych w oparciu o realnie osiągane efekty i udoskonalania programów wsparcia w przyszłości. Dane o realnych efektach termomodernizacji są też niezwykle potrzebne do zwiększania stanu wiedzy technicznej i mogłyby przysłużyć się jej poszerzaniu poprzez udostępnienie danych ośrodkom akademickim czy analitycznym. Więcej o zjawisku rozdźwięku między zakładanymi a osiąganymi efektami termomodernizacji piszemy w publikacji Forum Energii dostępnej pod adresem: https://www.forum-energii.eu/download/pobierz/teczka-dla-zarzadcy O jakości prac tego typu inwestycji świadczy sprawność i poprawność przeprowadzonego procesu budowlanego oraz przygotowanej niezbędnej dokumentacji technicznej, wykonania prac budowlanych i nadzoru przez osoby mające właściwe uprawnienia budowlane. Audyt energetyczny jest jedynie pierwszym wstępnym przybliżeniem do określenia potencjału energetycznego inwestycji i szacunków kosztów przy założonym scenariuszu realizacyjnym. Najlepszą weryfikacją audytu jest wykonanie pełnej dokumentacji techniczno-wykonawczej, która dookreśli i doprecyzuje zakres rzeczowy, potwierdzi możliwość uzyskania efektów, i pozwoli przeprowadzenie prac wybranemu konkurencyjnie wykonawcy – zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego z zapewnieniem właściwego nadzoru nad realizacją. Proponujemy dodać w tym miejscu wymóg pozytywnej weryfikacji prawidłowości wykonania audytu energetycznego przez niezależnego weryfikatora wskazanego przez NFOŚIGW analogicznie do procedury wymaganej przez BGK przy weryfikacji audytów w programie TERMO. Od jakości audytu energetycznego w dużym stopniu zależy realnie osiągnięty efekt środowiskowy i ekonomiczny inwestycji. Zarazem jakość audytów energetycznych jest często niska, na co wskazywał m.in. wspomniany wyżej raport NIK z 2018 (Najwyższa Izba Kontroli, Efekt termomodernizacji wielorodzinnych budynków mieszkalnych będących w zasobach spółdzielni mieszkaniowych, realizowanych z udziałem środków publicznych, 2018, https://www.nik.gov.pl/plik/id,22180,vp,24847.pdf). Kryteria wpisu na listę osób uprawnionych do wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej nie są na tyle wyśrubowane by gwarantować wysoką jakość przygotowywanych audytów, stąd konieczne jest wprowadzenie dodatkowych metod weryfikacyjnych, w celu zapewnienie kontroli nad sposobem wydatkowania środków publicznych oraz zwiększeniu szans na osiągnięcie pożądanych efektów modernizacji. |
Powiązane wpisy
- Czy warto kupić tani audyt energetyczny?
- 10 przyszłych zmian w programie „Czyste Powietrze” od lipca 2026 roku.
- Program #CzystePowietrze ma pochłonąć 130 mld w walce ze smogiem!
- Kolejne dofinansowania NFOŚiGW na modernizację energetyczną wielorodzinnych budynków mieszkaniowych
- Koszty kwalifikowane do ulgi termomodernizacyjnej
- 0
- By CEB.COM.PL
18, wrz 2025
Jak będą wyglądały certyfikaty energetyczne w Polsce w 2026 2027 roku?
System podziału budynków ze względu na klasy energetyczne Ministerstwo Rozwoju i Technologii planowało wprowadzić już w 2024 roku, ale obecnie okazuje się, że na pojawienie się klas energetycznych trzeba będzie poczekać raczej do 2026 2027 roku. Ale czy na pewno? To się okaże w przyszłości.
Już dziś można śmiało przypuszczać że przy tak obrzmiej unijnej legislacji związanej dyrektywą EPBD która bezpośrednio odnosi się do certyfikacji energetycznej budynków Ministerstwo Rozwoju i Technologi nie będzie w stanie przygotować nowego Rozporządzenia i Metodologi włącznie z nową szatą graficzną przyszłych certyfikatów energetycznych w 2026 roku.
Na stronach komisji Europejskiej do spraw energii, zmiany klimatu i środowiska 30 czerwca 2025 r. został umieszczony komunikat zatwierdzający treść zawiadomienia zawierającego wytyczne dotyczące przekształconej dyrektywy EPBD czyli tzw. Wytyczne dotyczące przekształconej dyrektywy EPBD wraz z 13 załącznikami do tego komunikatu.
Przyszły proponowany system klas energetycznych budynków ma być oparty na wskaźniku energii pierwotnej EP czyli tzw. wskaźniku energii ekologicznej. Będzie to przysparzało duże nieporozumienia w interpretacji przez nabywców/inwestorów do analogicznych klas energetycznych urządzeń AGD i RTV. W tym artykule: Kiedy w Polsce będą obowiązywały klasy energetyczne dla budynków? Przedstawiliśmy w prostych przykładach dwa przypadki budynków jak można osiągnąć niskie wartości EP (ale nie niskie rachunki za ogrzewanie) a co za tym idzie niską klasę energetyczną budynku. Jeżeli mielibyśmy szukać najbliższej analogi do klas energetycznych urządzeń elektrycznych które określają zużycie energii elektrycznej w kWh a co za tym idzie ile za to zużycie zapłacimy pieniędzy to powinniśmy klasy budynków opierać o wskaźnik ekonomiczny czyli energię końcową (finalną) EK.
Od 30 stycznia do 13 marca 2023 r. trwały tzw. przed-konsultacje projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Właściwe konsultacje publiczne rozpoczną się po przygotowaniu nowego projektu rozporządzenia wraz z załącznikami.
Wyniki tych przed-konsultacji zostały opublikowane na stronie https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Prekonsultacje-zmian-regulacji-w-zakresie-wyznaczania-charakterystyki-energetycznej-budynku-lub-czesci-budynku-oraz-wzorow-swiadectw-charakterystyki-energetycznej
Dwie propozycje wyglądu nowych certyfikatów energetycznych w Polsce od 2026 roku
Propozycja NAPE nowych certyfikatów energetycznych w Polsce
Zgodnie z ekspertyzą Narodowej Agencji Poszanowania Energii S.A. NAPE z 2020 roku.
Propozycja KAPE nowych certyfikatów energetycznych w Polsce
Zgodnie z ekspertyzą Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A. KAPE z 2022 roku.
2, cze 2024
Kiedy w Polsce będą obowiązywały klasy energetyczne dla budynków?
Unia Europejska wprowadziła dyrektywę budynkową EPBD (ang. Energy Performance of Buildings Directive). Dyrektywa ta wprowadza klasy energetyczne budynków nie tylko dla nowych, ale również dla tych już wybudowanych. Pracom termomodernizacyjnym mają zostać poddane budynki użyteczności publicznej, oraz budynki mieszkalne. Plan chronologicznych działań został nakreślony w nowej dyrektywie o charakterystyce energetycznej budynków. Zmiany mają na celu zmniejszenia zużycia energii przez budynki.
Klasy energetyczne są stosowane od wielu lat m.in. dla urządzeń RTV i AGD. Niebawem klasy energetyczne będą również przyznawane dla budynków niemieszkalnych i mieszkalnych w Polsce. Klasy energetyczne dla urządzeń RTV i AGD są wyznaczane na podstawie energii użytkowej, czyli zużycia energii elektrycznej w ciągu roku [kWh/rok]. Klasy energetyczne dla budynków nie będą reprezentowane na podstawie energii użytkowej EU ani na podstawie energii końcowej EK, ale na podstawie energii pierwotnej EP. Za pomocą wskaźnika EP nacisk kładziony jest na redukcję emisji CO2. Energia pierwotna to najprościej mówiąc, w jak dużym stopniu budynek jest zasilany ze źródeł odnawialnych takich jak:
- słońce,
- wiatr,
- energia z ziemi – GWC
- geotermia
- biomasa
na potrzeby energetyczne budynków takie jak:
- ogrzewanie,
- wentylację,
- przygotowanie ciepłej wody użytkowej,
- chłodzenie,
- oraz oświetlenia (obecnie dla budynków nie mieszkalnych, w przyszłości również ma obowiązywać dla budynków mieszkalnych)
Dlatego klasy energetyczne na wzór klas energetycznych urządzeń RTV i AGD nie będą określać na pierwszy rzut oka, ile kosztuje utrzymanie budynku, czyli ile zużywa energii użytkowej budynek a właściwie precyzyjniej energii końcowej EK (odzwierciedlenie finansowe) zużycia w ciągu roku. Klasa budynku będzie określała „ekologiczność budynku” a nie jego energochłonność. Jeżeli klasy energetyczne budynków miałyby być miarodajne na wzór klas energetycznych, do których jesteśmy przyzwyczajeni przy urządzeniach RTV i AGD to energią klasyfikującą budynek do poszczególnych klas powinna być energia końcowa EK, a nie energia pierwotna EP.
Przypadek nr 1:
Mamy dwa identyczne budynki (ten sam projekt), z taką samą izolacją termiczną w całym budynku załóżmy, że w najwyższym standardzie obecnie obowiązującym, czyli WT 2021. Różnica polega jedynie na urządzeniach wykorzystujących źródło ciepła. Pierwszy budynek ogrzewany i przygotowanie ciepłej wody użytkowej będzie miał z pompy ciepła, która, choć zasilana energią elektryczną posiada (przynajmniej teoretycznie) bardzo wysoką sprawność co daje niższe zużycie prądu przy zapotrzebowaniu budynku na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Dla drugiego identycznego budynku potrzeby na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej byłyby zaspokajane również przez energię elektryczną, ale bez pompy ciepła np. grzałkami elektrycznymi w buforach ciepła, kotłem elektrycznym lub promiennikowymi matami grzewczymi. W tym omawianym przypadku pierwszy budynek będzie miał niżą wartość energii pierwotnej EP, a co za tym idzie jeżeli przekroczy określony przedział, być może będzie miał wyższą klasę energetyczną budynku.
Przypadek nr 2:
Mamy te same budynki (ten sam projekt), ale jeden bez zewnętrznej izolacji termicznej, ale ogrzewanym i przygotowanie ciepłej wody użytkowej zaspakajane za pomocą kotła na biomasę klasy 5. Drugi budynek w najwyższym standardzie izolacji termicznej budynku obecnie obowiązującym, czyli WT 2021, ale wyżej wymienione potrzeby budynku zaspakajane się za pomocą energii elektrycznej bez pompy ciepła np. grzałkami elektrycznymi w buforach ciepła, kotłem elektrycznym lub promiennikowymi matami grzewczymi. W tym drugim jaskrawszym przypadku pierwszy budynek będzie miał wyższą klasę energetyczną, bazując tylko na energii pierwotnej EP.
Ten drugi przypadek pokazuje, że zwykli ludzie nie będą rozumieć tych klas energetycznych budynków, bo mają przyzwyczajenia do klasy energetycznej urządzeń RTV czy AGD związanej z poborem energii elektrycznej, która ma bezpośredni związek z kosztem użytkowania.
Gdy dodatkowo udział odnawialnych energii w budynku rośnie za pomocą takich systemów jak: GWC, odzyskiwanie energii z wentylacji – rekuperator, fotowoltaika (temat złożony: w zależności czy prosument jest w rozliczeniu net-metering, czy net-billing) oraz udział biomasy to taki budynek będzie miał coraz wyższą klasę energetyczną np. A (niski wskaźnik EP)
Kiedy w Polsce będą obowiązywały klasy energetyczne dla budynków?
Dyrektywa wprowadza osiem klas energetycznych – od A+ (najlepsza – najwyższa) do G (najgorsza – najniższa) w zależności od energochłonności energii pierwotnej EP budynku. System podziału na klasy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planowało wprowadzić już w 2024 roku, ale obecnie okazuje się, że na pojawienie się klas energetycznych trzeba będzie poczekać do 2026 roku.
Osiem klas energetycznych dla budynków jednorodzinnych (wskaźnik EP w kWh/m² rocznie):
- A+ – 0 kWh/m² rocznie (budynek wytwarza więcej energii, niż zużywa),
- A – od 0 do 63 kWh/m² rocznie,
- B – od 63 do 157 kWh/m² rocznie,
- C – od 157 do 250 kWh/m² rocznie,
- D – od 250 do 344 kWh/m² rocznie,
- E – od 344 do 438 kWh/m² rocznie,
- F – od 438 do 531 kWh/m² rocznie,
- G – od 531 kWh/m² rocznie.
Osiem klas energetycznych dla budynków wielorodzinnych (wskaźnik EP w kWh/m² rocznie):
- A+ – 0 kWh/m² rocznie (budynek wytwarza więcej energii, niż zużywa),
- A – od 0 do 59 kWh/m² rocznie,
- B – od 59 do 141 kWh/m² rocznie,
- C – od 141 do 223 kWh/m² rocznie,
- D – od 223 do 305 kWh/m² rocznie,
- E – od 305 do 387 kWh/m² rocznie,
- F – od 387 do 469 kWh/m² rocznie,
- G – od 469 kWh/m² rocznie.
W dyrektywie określono, że do 2050 roku niemal wszystkie budynki powinny być bezemisyjne i neutralne klimatycznie. Praktycznie wymusza to remont/modernizację w większym lub mniejszym zakresie każdego istniejącego budynku, co wygeneruje dla niektórych budynków ogromne koszty modernizacyjne. Jednocześnie kraje członkowskie mogą wyłączyć spod dyrektywy wybrane grupy budynków, tj.:
- zabytki,
- budynki chronione,
- budynki o powierzchni użytkowej do 50 m²,
- budynki mieszkalne użytkowane przez mniej niż cztery miesiące w roku,
- mieszkania z zasobu socjalnego (jeżeli remont oznaczałby duży wzrost czynszów niemożliwy do zrekompensowania przez niższe rachunki).
Powiązane wpisy
- Poprawa efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich
-
Jak będą wyglądały certyfikaty energetyczne w Polsce w
20262027 roku? - Nowelizacja dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków w ramach pakietu „Gotowi na 55” Fit for 55
- Zmiany ustawy o charakterystyce energetycznej budynków
- Zbyt wysokie koszty poprawy efektywności energetycznej w domach
26, mar 2023
Czy wszystkie domy i lokale muszą mieć świadectwo charakterystyki energetycznej?
Od początku 2023 roku jest prowadzona nagonka medialna na nakaz wykonania świadectwa energetycznego. Od 28 kwietnia 2023 r. wchodzi zmiana ustawy z 7 października 2022 roku o charakterystyce energetycznej, która doprecyzowuje pewne zapisy związane ze świadectwami charakterystyki energetycznej.
Kto potrzebuje (ma obowiązek) wykonać świadectwo charakterystyki energetycznej? W jakich przypadkach musimy mieć świadectwo energetyczne budynku lub lokalu budynku od 28.04.2023 r.?
- Nowe budynki oddawane do użytkowania dla nadzoru budowlanego
- Sprzedawane lub wynajmowane notarialnie budynki i lokale mieszkalne.
Czyli od 28 kwietnia 2023 r. „Świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest wymagane kiedy wykorzystujemy istniejący budynek (lub lokal) na własny użytek, tj. nie zamierzamy go sprzedawać lub wynajmować.”
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/Swiadectwa-charakterystyki-energetycznej
Współczesne problemy związane ze świadectwami energetycznymi bardzo dobrze zrecenzował pan Maciej Surówka prezes SCiAE – Stowarzyszenia Certyfikatorów i Audytorów Energetycznych
Można dwa razy stracić pieniądze gdy zlecimy pseudo firmie, która wystawi fałszywe nic niewarte świadectwo charakterystyki energetycznej, które wystawi je osoba nieuprawniona i nie jest wygenerowane bezpośrednio z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków z https://rejestrcheb.mrit.gov.pl/
9, maj 2022
Czy program moje ciepło to bubel?
Oficjalnie świeżo rozpoczęty program „moje ciepło” (29.04.2022) wygląda na kolejny program, który nie jest przeznaczony dla każdego, jak reklama głosi. Wiele osób myśli, że mając nowo wybudowany budynek i zamontował/zaplanował pompę ciepła, to wystarczy, by się kwalifikować do programu „moje ciepło”. Według mnie założenia programu moje ciepło są dość wyśrubowane jak na polskie warunki budowlane i portfele Polaków.
Kilka wybranych założeń programu moje ciepło:
- Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnej formy dofinansowania wynosi co najmniej 57 000 szt. pomp ciepła.
- Budżet 600 mln zł. Czyli średnia dotacja dla jednej pompy ciepła to około 10,5 tys. zł. Jest to średnia wartość, więc wygórowana nie jest 🙁 https://www.gov.pl/attachment/d448d0a3-0de4-42eb-aef2-7bb544be0b84
- Wskaźnik EP min. 63 kWh/m²rok (2022 r.) i 55 kWh/m²rok (od 2023 r.) co trzeba udowodnić za pomocą ŚCHE świadectwa charakterystyki energetycznej lub PCHE projektowanej charakterystyki energetycznej
- Brak możliwości montażu kominka lub kotła na biomasę (obniżające EP) jako dodatkowego źródła wspomagającego c.o./c.w.u. w budynku. Dopuszcza się jedynie miejscowe dogrzewanie pomieszczeń, czyli kominki bez płaszcza wodnego i rozprowadzania ciepłego powietrza po pomieszczeniach lub tzw. kozy grzewcze (oczywiście wszytko eko design lub eko projekt)
Co do kwot i strony finansowej nie będę się wypowiadał. Ale postaram się wypowiedzieć odnośnie wskaźnika EP, czyli Energii Pierwotnej, którą twórcy programu „moje ciepło” mocno wyśrubowali, i nie każdy nowo powstały budynek może spełnić ten warunek uzyskania wskaźnika EP<=63 kWh/m²rok (2022 r.) i EP<=55 kWh/m²rok (od 2023 r.)
Przeczytaj: Co to jest i w jaki sposób obniżyć energię pierwotną EP?
Jak pisałem tutaj jak-spelnic-wt-2021-czyli-wymagania-oszczednosci-energii-i-izolacyjnosci-cieplnej-budynkow-po-31-grudnia-2020-r pan Piotr Krysik z działu budownictwa KAPE dowiódł obliczeniami, że zastosowanie samej pompy ciepła w budynkach wielorodzinnych bez wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja) wraz ze wspomaganiem zasilania pompy ciepła z fotowoltaiki (PV) nie gwarantuje obniżenie współczynnika EP dla nowo wybudowanych budynków jednorodzinnych EP<=70 kWh/m²rok, a dla budynków wielorodzinnych EP<=65 kWh/m²rok oddawanych po 01.01.2021 do użytkowania.
Z moich długoletnich doświadczeń i obliczeń wysuwa się bardzo podobne spostrzeżenie, że bez rekuperacji i/lub fotowoltaiki (przede wszystkim stary sposób rozliczania net metering, gdyż większą rolę we wskaźniku EP odgrywa ogrzewanie, które stosujemy w zimie kiedy produkcja prądu z PV jest znikoma) bardzo ciężko uzyskać od 2023 r. wskaźnik EP poniżej wartości 55 kWh/m²rok. Więc jeżeli w Twoim budynku oprócz spełnionych standardów izolacji termicznej budynku WT 2021 i zamontowaniu/planowaniu montażu pompy ciepła nie posiadasz wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacja) i/lub fotowoltaiki, za pomocą której w znaczącym stopniu zasilasz pompę ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, to uzyskanie wymaganego poziomu wskaźnika energii pierwotnej EP do programu moje ciepło będzie bardzo trudne, albo wręcz niemożliwe. Wskaźnik zależy jeszcze od innych ważnych czynników w obliczeniach, ale te powyższe są najbardziej znaczące.
A może skoro można używać miejscowych podgrzewaczy pomieszczeń typu kominek/koza opalanych drewnem (biomasa) to pojawia się mglisty pomysł, aby choćby parę procent np. 5% udziału w ogrzewanym budynku stanowiła biomasa. To spowoduje mały, bo mały jest udział tego nośnika w ogrzewaniu (lokalnym – miejscowym) budynku, ale zawsze to coś w tak upragnionym obniżeniu EP. Czy to dobry pomysł i czy takie rozwiązanie jest dopuszczalne przez weryfikatorów wniosków? Tego nie wiem. Jest to jedynie „głośne” rozważanie różnych sposobów obniżenia problematycznego poziomu energii pierwotnej EP.
Istnieje jeszcze inny sposób: znajdą się osoby uprawnione do wystawiania świadectw charakterystyki energetycznej, które nie będą się bały stracić swoich uprawnień. Pokusa jest duża, może rozkwitnąć kolejny rynek nieuczciwych świadectw tzw. wpisanych z palca bez obliczeń, żeby tylko zmieścić się poniżej tych wspomnianych wartości. Zastanawiam się jak NFOŚiGW będzie weryfikował te świadectwa energetyczne? Bo jeżeli będzie to dokładnie sprawdzane to z mojego puntu widzenia konkurencja może się „odgórnie wykruszyć” a potencjalny klient może stracić parę stówek za nic niewarty dokument (ŚCHE świadectwo charakterystyki energetycznej lub PCHE projektowana charakterystyka energetyczna), lub ryzykować za te pre stów, że się uda. Znając polskie realia, oczywiście tak może być 🙂
12, maj 2021
Zmiany ustawy o charakterystyce energetycznej budynków
- zmiany wymagań w zakresie kontroli systemów ogrzewania i systemów klimatyzacji,
- umożliwienie powszechnego dostępu do podstawowych informacji zawartych w świadectwach charakterystyki energetycznej gromadzonych w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków,
- wprowadzenie obowiązku montażu w odpowiednich budynkach systemów automatyki i sterowania,
- wprowadzenie obowiązku sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej dla nowych budynków z chwilą ich oddawania do użytkowania,
- obowiązek przekazywanie świadectw charakterystyki energetycznej w związku ze sprzedażą lub wynajmem budynków, lub części budynków, czy umożliwienie funkcjonowania świadectw charakterystyki energetycznej budynków lub części budynków oraz protokołów z kontroli systemów ogrzewania, lub klimatyzacji również w postaci elektronicznej.
